شبيه گلهاى تيره ميمونيان و داراى 5 كاسبرگ و جام لوله‌اى شكل مىباشد انواع مختلف ريحان كه تعدادشان بالغ بر 160 نوع مىباشد اختصاص به نواحى حاره و معتدله دو نيم كره داشته به حالت خودرو در اين نواحى بخصوص در افريقا مىرويد كه چند نوع آنكه از نقطه نظر اسانس داشتن قابل توجه‌اند ، عبارتند از : اوسيموم گراتىسيوم ، اوسيموم ويريديس ويلد ، اوسيموم سانكتوم ، اوسيموم باسيليكوم كه نوع اخير آن در ايران به حالت وحشى مىرويد و روزانه مقدار زيادى از آن به مصرف تغذيه مىرسد و از آن شرح مىدهيم : قسمت مورد مصرف آن برگ و سرشاخه‌هاى گلدار آن است ولى براى تهيه اسانس از تمام گياه تازه استفاده مىشود از هر دو كيلو ريحان يك گرم اسانس به دست مىآيد كه زرد روشن و داراى بوى ملايم و معطر است . ريحان در نقاط نيم خشك لرستان و سفيد دشت و گيلان و منجيل مىرويد . اين گياه سردرد و دل‌پيچه را بر طرف مىسازد و ميكروب اسهال و و با را مىكشد و بوى آن پشه و مگس را فرار مىدهد . خوردن بذر آن مقاومت بدن را در برابر سموم زياد مىكند . ريحان : هر گياه خوشبو ، اسپرغم ، اسپرم . گياهى است علفى از تيره نعناعيان كه يك ساله و معطر است و داراى ساقه‌اى منشعب از قاعده مىباشد . « 1 » به عربى ضيمران و به فارسى اسپرغم ، اسفرم و به هندى نازبو و نگندبابرى و تلسى مىنامند . صاحب منهج گفته كه بهترين آن تندبو است و طبع آن گرم و خشك در دوم است نفع آن براى گرم مزاج و صاحب صداع و ناراحتى از حرارت آفتاب و سفر و عدم اضرار آن به صاحبان سرسام و چنين نيست و آن مفتح سده دماغى و محلل اورام جميع اعضا است . « 2 » شيخ مىگويد : گويند اين همان شاهسفرم حمام است . مزاج : ابن ماسويه مىگويد : گرم و در دوم خشك است . بسيارى از اطباء گفته‌اند سرد است ، بر سوختگى نهند سودمند است و در علاج زخم دهان مؤثر و راه‌بندانهاى مغز را مىگشايد . « 1 »

--> ( 1 ) - فرهنگ معين ، ج 2 ، ص 1701 . ( 2 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 73 . ( 1 ) - قانون در طب ، ج 2 ، ص 352 .